فصلنامه علمی اعتیادپژوهی

مقدمه: هدف از پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی آموزش مهارت‌های زندگی و راهبردهای فراشناختی بر گرایش به مصرف مواد در کودکان کار بود. روش: پژوهش آزمایشی با پیش‌آزمون- پس‌آزمون و گروه گواه بود. جامعه آماری کلیه کودکان کار 9-15 ساله تهران بود که 105 نفر به شیوه هدفمند از کودکان کار شهرری انتخاب شدند. ابزار مطالعه پرسشنامه آمادگی به اعتیاد وید و بوچر (1992) بود. آموزش‌ها طی 10 جلسه برای دو گروه داده شد. بررسی داده‌ها با آمارهای توصیفی، آزمون تحلیل کوورایانس تک متغیری انجام شد. یافته‌ها: میانگین نمرات گرایش به مصرف مواد گروه مهارت‌های زندگی از (68.60) در پیش‌آزمون به (59.91)در پس‌آزمون کاهش یافت، در حالی که گروه راهبردهای فراشناختی نیز کاهش میانگین را از (72.23) در پیش‌آزمون به (61.54) در پس‌آزمون تجربه کرد. نتیجه‌گیری: هر دو روش بر گرایش به مصرف مواد این کودکان اثرگذار بود، اما میانگین گروه دریافت‌کننده‌ی راهبردهای فراشناختی در پس‌آزمون کاهش بیشتری نسبت به گروه مهارت‌های زندگی داشت، بنابراین می‌توان گفت که راهبردهای فراشناختی به میزان بیشتری گرایش به مصرف مواد را کاهش داده است. با توجه به این یافته‌ها پیشنهاد می‌گردد برنامه‌های آموزشی راهبردهای فراشناختی به‌عنوان آموزش‌های کارآمد در بین کودکان کار در کنار سایر آموزش‌های رسمی در نظر گرفته شود .

واژه‌های کلیدی: کودکان کار و خیابان، مهارت‌های زندگی، راهبردهای فراشناختی، گرایش به مصرف مواد