چکیده: (4 مشاهده)
حمایت اجتماعی ادراک‌شده به‌عنوان یکی از متغیرهای روان‌شناختی مهم در فرایند درمان، بهبودی و پیشگیری از عود اعتیاد شناخته می‌شود و به ارزیابی ذهنی فرد از میزان و کیفیت حمایت‌های دریافتی از منابع مختلف از جمله خانواده، دوستان و گروه‌های همتا اشاره دارد. هدف: پژوهش حاضر با هدف واکاوی و مقایسه نوع، کارکرد و تجربه حمایت اجتماعی ادراک‌شده در میان بهبودیافتگان از اعتیاد در دو گروه کنگره ۶۰ و انجمن معتادان گمنام (NA) انجام شد. روش: این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون در پاییز سال ۱۴۰۳ انجام گرفت. میدان پژوهش شامل مراکز انجمن معتادان گمنام (NA) و شعب کنگره ۶۰ در شهر اصفهان بود. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و نمونه‌گیری هدفمند از افرادی که حداقل سه سال از بهبودی پایدار آن‌ها گذشته بود، گردآوری شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که در کنگره ۶۰، حمایت اجتماعی ادراک‌شده عمدتاً در قالب حمایت‌های آموزشی، ساختارمند و درون‌گروهی تجربه می‌شود که از طریق روش درمانی DST، با تأکید بر آموزش، خودشناسی و افزایش مسئولیت‌پذیری فردی، نقش مهمی در تثبیت و پایداری بهبودی ایفا می‌کند. در این گروه، حمایت اجتماعی نه صرفاً به‌صورت عاطفی، بلکه به‌عنوان حمایتی معنا‌محور و توانمندساز عمل می‌کند. در گروه انجمن معتادان گمنام نیز حمایت اجتماعی ادراک‌شده بیشتر در قالب حمایت‌های عاطفی، همدلانه و مشارکتیِ درون‌گروهی نمود می‌یابد؛ به‌گونه‌ای که تعامل با همتایان، مشارکت فعال در جلسات و احساس تعلق گروهی، نقش مؤثری در پیشگیری از عود و حفظ بهبودی دارد. مضامین استخراج‌شده شامل ۹۶ مضمون اولیه، ۲۰ مضمون سازمان‌دهنده و ۸ مضمون فراگیر بود. نتیجه‌گیری:یافته‌ها نشان داد حمایت اجتماعی ادراک‌شده در هر دو گروه نقش مهمی در حفظ بهبودی دارد، اما ماهیت آن متفاوت است. بنابراین، استفاده از حمایت‌های آموزشی و شناختی در کنگره ۶۰ و حمایت‌های عاطفی و همتایانه در انجمن معتادان گمنام می‌تواند به تقویت برنامه‌های درمانی، کاهش احتمال عود و پایداری بهبودی کمک کند.
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
