دانشگاه قم
چکیده: (11 مشاهده)
چکیده
زمینه و هدف: پایداری در ترک اعتیاد فرایندی چندبعدی است که مستلزم تداوم تغییرات فردی، اجتماعی، خانوادگی و سبک زندگی است. با وجود توجه پژوهش‌ها به عوامل بازگشت به مصرف، تجربه مردان متأهلی که توانسته‌اند بهبودی خود را در بلندمدت حفظ کنند،کمتر بهصورت اختصاصی بررسی شده است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل مرتبط با پایداری ترک مردان متأهل بهبودیافته از اعتیاد انجام شد.
روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و با طرح کیفی توصیفی انجام شد. مشارکت‌کنندگان، مردان متأهل با حداقل هشت سال سابقه پایداری در ترک اعتیاد بودند که به شیوه نمونه‌گیری هدفمند ملاکی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته گردآوری، و پس از انجام ۱۰ مصاحبه و دستیابی به اشباع اطلاعاتی، با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند.
یافته‌ها: تحلیل داده‌ها به شناسایی چهار مضمون اصلی منجر شد: ظرفیت‌سازی فردی برای حفظ بهبودی، بازسازی و حمایت اجتماعی ـ محیطی، بازآفرینی سبک زندگی و موقعیت اجتماعی، و بازسازی معنوی و روان‌شناختی زندگی. ظرفیت‌سازی فردی شامل عزم و تصمیم پایدار، صبوری، جرأت‌مندی، صداقت با خود، مدیریت تکانه و تنظیم هیجان بود. حمایت اجتماعی ـ محیطی بر حمایت همسر و خانواده، بهره‌گیری از راهنما و گروه‌های همتا، قطع روابط مرتبط با مصرف و مدیریت محرک‌های محیطی تأکید داشت. بازآفرینی سبک زندگی شامل فعالیت‌ها و روابط سالم، ثبات شغلی و اقتصادی و بازسازی اعتبار اجتماعی بود. بازسازی معنوی ـ روان‌شناختی نیز با تغییر نگرش، باورهای معنوی، رابطه با خدا، احساس موفقیت و معنای تازه زندگی همراه بود.
نتیجه‌گیری: پایداری ترک فرایندی پویا و چندبعدی است که منابع فردی، حمایت اجتماعی ـ محیطی، سبک زندگی و منابع معنوی ـ روان‌شناختی در آن بهصورت به‌هم‌پیوسته عمل می‌کنند. مداخلات حفظ بهبودی باید علاوه بر کاهش عوامل خطر، بر تقویت توانمندی‌های فردی، حمایت خانواده، بازسازی روابط و ایجاد سبک زندگی سالم و معنادار تمرکز کنند.
زمینه و هدف: پایداری در ترک اعتیاد فرایندی چندبعدی است که مستلزم تداوم تغییرات فردی، اجتماعی، خانوادگی و سبک زندگی است. با وجود توجه پژوهش‌ها به عوامل بازگشت به مصرف، تجربه مردان متأهلی که توانسته‌اند بهبودی خود را در بلندمدت حفظ کنند،کمتر بهصورت اختصاصی بررسی شده است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل مرتبط با پایداری ترک مردان متأهل بهبودیافته از اعتیاد انجام شد.
روش: این پژوهش با رویکرد کیفی و با طرح کیفی توصیفی انجام شد. مشارکت‌کنندگان، مردان متأهل با حداقل هشت سال سابقه پایداری در ترک اعتیاد بودند که به شیوه نمونه‌گیری هدفمند ملاکی انتخاب شدند. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق و نیمه‌ساختاریافته گردآوری، و پس از انجام ۱۰ مصاحبه و دستیابی به اشباع اطلاعاتی، با روش تحلیل مضمون تحلیل شدند.
یافته‌ها: تحلیل داده‌ها به شناسایی چهار مضمون اصلی منجر شد: ظرفیت‌سازی فردی برای حفظ بهبودی، بازسازی و حمایت اجتماعی ـ محیطی، بازآفرینی سبک زندگی و موقعیت اجتماعی، و بازسازی معنوی و روان‌شناختی زندگی. ظرفیت‌سازی فردی شامل عزم و تصمیم پایدار، صبوری، جرأت‌مندی، صداقت با خود، مدیریت تکانه و تنظیم هیجان بود. حمایت اجتماعی ـ محیطی بر حمایت همسر و خانواده، بهره‌گیری از راهنما و گروه‌های همتا، قطع روابط مرتبط با مصرف و مدیریت محرک‌های محیطی تأکید داشت. بازآفرینی سبک زندگی شامل فعالیت‌ها و روابط سالم، ثبات شغلی و اقتصادی و بازسازی اعتبار اجتماعی بود. بازسازی معنوی ـ روان‌شناختی نیز با تغییر نگرش، باورهای معنوی، رابطه با خدا، احساس موفقیت و معنای تازه زندگی همراه بود.
نتیجه‌گیری: پایداری ترک فرایندی پویا و چندبعدی است که منابع فردی، حمایت اجتماعی ـ محیطی، سبک زندگی و منابع معنوی ـ روان‌شناختی در آن بهصورت به‌هم‌پیوسته عمل می‌کنند. مداخلات حفظ بهبودی باید علاوه بر کاهش عوامل خطر، بر تقویت توانمندی‌های فردی، حمایت خانواده، بازسازی روابط و ایجاد سبک زندگی سالم و معنادار تمرکز کنند.
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |
