fa تحلیل کیفی شکل‌گیری مسیر عود مصرف مواد: واکاوی تجربۀ زیستۀ مردان در دورۀ پرهیز تخصصي Special پژوهشي Research <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="tab-stops:192.75pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span b="" style="font-family:" zar="">هدف:</span></span></b><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span b="" style="font-family:" zar=""> اختلالات مصرف مواد با نرخ بالای عود همراه هستند، با این حال فهم چگونگی شکل‌گیری مسیر عود از منظر تجربۀ زیستۀ افراد به‌ویژه در بافت فرهنگی ایران کمتر مورد کاوش قرار گرفته است. پژوهش حاضر با هدف واکاوی چگونگی شکل‌گیری مسیر عود مصرف مواد از خلال تجربۀ زیستۀ مردان در دورۀ پرهیز انجام شد. <b>روش:</b> پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبۀ عمیق نیمه‌ساختاریافته با ۱۱ مرد ساکن شهر تهران که تجربۀ عود پس از یک دورۀ پرهیز حداقل سه‌ماهه در یک سال گذشته داشتند، گردآوری گردید. نمونه‌گیری به صورت هدفمند با حداکثر تنوع و به روش گلوله‌برفی انجام شد. تحلیل داده‌ها بر اساس روش شش‌مرحله‌ای اسمیت، فلاورز و لارکین (2022) صورت پذیرفت. <b>یافته‌ها:</b> تحلیل داده‌ها به استخراج چهار مقولۀ اصلی انجامید: 1) بدکارکردی سیستم خودتنظیمی، 2) خلأ حمایت بین‌فردی و شبکۀ رابطه‌ای آسیب‌زا، 3) موانع ساختاری و شکست سیستم‌های حمایتی رسمی، و 4) بحران هویت و فروپاشی پروژۀ بازسازی خود. <b><span style="background:lime">نتیجه‌گیری:</span></b> </span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span arial="" style="font-family:"><a class="msocomanchor" href="#_msocom_1" id="_anchor_1" language="JavaScript" name="_msoanchor_1" on="">mouseout=&quot;msoCommentHide(&#39;_com_1&#39;)&quot; on<illegal tag="">mouseover=&quot;msoCommentShow(&#39;_anchor_1&#39;,&#39;_com_1&#39;)&quot;>[T1]</illegal></a>&nbsp;</span></span><span lang="FA" style="font-size:8.0pt"><span arial="" style="font-family:"><a class="msocomanchor" href="#_msocom_2" id="_anchor_2" language="JavaScript" name="_msoanchor_2" on="">mouseout=&quot;msoCommentHide(&#39;_com_2&#39;)&quot; on<illegal tag="">mouseover=&quot;msoCommentShow(&#39;_anchor_2&#39;,&#39;_com_2&#39;)&quot;>[s2]</illegal></a>&nbsp;</span></span><span lang="FA" style="font-size:13.0pt"><span style="background:lime"><span b="" style="font-family:" zar="">یافته‌ها نشان داد که بازگشت به مصرف زمانی رخ می‌دهد که فرد هم‌زمان با طغیان هیجانات مهارنشدنی، طرد از سوی خانواده و جامعه، بسته بودن درهای اشتغال، و ناتوانی در تعریف هویتی تازه برای خود روبه‌رو می‌شود. این نتایج ضرورت طراحی برنامه‌های حمایتیِ هماهنگ و چندبُعدی را برجسته می‌کند تا مسیر پرهیز از انباشت محرومیت‌ها به مسیری حمایت‌شده تبدیل شود.</span></span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; <span style="font-size:11pt"><span style="line-height:normal"><span style="tab-stops:192.75pt"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:13.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Objective:</span></span></b><span style="font-size:13.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> Substance use disorders are associated with high relapse rates; however, the process of relapse pathway formation from the perspective of individuals&#39; lived experiences, particularly within the cultural context of Iran, has remained underexplored. This study aimed to qualitatively analyze the formation of the relapse pathway through the lived experiences of men during the abstinence period. <b>Method:</b> This qualitative study employed an interpretative phenomenological approach. Data were collected through semi-structured in-depth interviews with 11 men residing in Tehran who had experienced relapse following at least a three-month abstinence period within the past year. Participants were recruited through purposive maximum variation sampling combined with snowball sampling. Data analysis was conducted following the six-step interpretative phenomenological analysis framework proposed by Smith, Flowers, and Larkin (20222). <b>Findings</b>: Data analysis yielded four main themes: 1) dysfunction of the self-regulation system; 2) lack of interpersonal support and an adverse relational network; 3) structural barriers and failure of formal support systems; and 4) identity crisis and the collapse of the self-reconstruction project. <b>Conclusion:</b> <span style="background:lime">The findings indicated that relapse occurs when individuals simultaneously face uncontrollable emotional outbursts, rejection by family and society, closed employment opportunities, and an inability to redefine a new identity for themselves. These results highlight the necessity of designing coordinated and multidimensional supportive programs to transform the abstinence pathway from an accumulation of deprivations into a supported trajectory.</span></span></span></span></span></span></span></span><br> &nbsp; عود مصرف مواد, دورۀ پرهیز, پدیدارشناسی تفسیری, تجربۀ زیستۀ مردان Substance use relapse, abstinence period, interpretative phenomenological analysis, lived experience of men 0 0 http://etiadpajohi.ir/browse.php?a_code=A-10-2356-2&slc_lang=fa&sid=1 salman zarei سلمان زارعی salman.zarei@gmail.com 4209960136 100319475328460024369 Yes lorestan university دانشگاه لرستان