Research on Addiction

fa تدوین مدل ساختاری گرایش به اعتیاد بر اساس نیازهای بنیادین روانشناختی با نقش میانجی سرمایه رواشناختی در دانش آموزان Development of a Structural Model of Addiction Tendency According to Basic Psychological Needs with the Mediating Role of Psychological Capital in Students تخصصي Special پژوهشي Research هدف: هدف از پژوهش حاضر بررسی و تدوین مدل ساختاری گرایش به اعتیاد بر اساس نیازهای بنیادین روانشناختی با نقش میانجی سرمایه رواشناختی در دانشآموزان دبیرستانی بود که منجر به ارائه یک مدل مفهومی ساختار یافته از تاثیرات مستقیم و غیر مستقیم ارضاء نیازهای بنیادین روانشناختی بر گرایش به اعتیاد میشود. روش: مطالعه حاضر از نوع توصیفی- همبستگی و مبتنی بر مدل‌یابی معادلات ساختاری بود. جامعه آماری شامل دانشآموزان دبیرستانی پسر سه منطقه در شهر تهران بود که در سال 1403-1404 در حال تحصیل بودند که از بین آن ها تعداد 700 نفر  به روش نمونه گیری خوشهای چند مرحلهای انتخاب شدند. ابزار گرد آوری داده ها  شامل مقیاس گرایش به اعتیاد، مقیاس سرمایههای رواشناختی و مقیاس نیازهای بنیادین روانشناختی بود. دادهها با استفاده از آزمون همبستگی پیرسون و شیوه مدلیابی معادلات ساختاری تحلیل شدند. یافته ها: یافته ها نشان داد که نیازهای بنیادین روانشناختی اثر مستقیم منفی معناداری بر گرایش به اعتیاد داشت. به علاوه، نیازهای بنیادین روانشناختی اثر غیر مستقیم منفی معناداری از طریق نقش واسطهای سرمایه های روانشناختی بر گرایش به اعتیاد داشت. نتیجه گیری: نتایج پژوهش حاضر نشان می‌دهد که تقویت سرمایههای روان‌شناختی به‌عنوان عاملی مکمل، گرایش به اعتیاد را در دانش‌آموزان نوجوان کاهش می‌دهد و سرمایههای روانشناختی با افزایش توانایی‌های مقابله‌ای و منابع روانی مثبت، اثر محافظتی ارضای نیازهای روان‌شناختی در برابر رفتارهای اعتیادگونه را تقویت کرده و به کاهش پایدار گرایش به مصرف مواد منجر می‌شود. Objective: This study aimed to examine and develop a structural model of addiction tendency among students based on basic psychological needs, with psychological capital serving as a mediating variable. The research led to the development of a structured conceptual model explaining the direct and indirect effects of basic psychological need satisfaction on addiction tendency. The present research was a descriptive–correlational study conducted using structural equation modeling. Method: The statistical population consisted of male high school students in Tehran during the 2024–2025 academic year, from whom 700 students were selected through a multi‑stage cluster sampling method. The data collection instruments included Iranian Addiction Potential Scale, the Psychological Capital Questionnaire, and the Basic Psychological Needs Satisfaction Scale. Data were analyzed using Pearson correlation and SEM with SPSS version 26 and AMOS version 24. Results: The findings indicated that basic psychological needs had a significant direct negative effect on the tendency toward addiction. Moreover, basic psychological needs exerted a significant indirect negative effect on the tendency toward addiction through the mediating role of psychological capital. Conclusion: The results of the present study indicate that strengthening psychological capital, as a complementary factor, reduces the tendency toward addiction among adolescent students. Psychological capital, by enhancing coping capacities and positive psychological resources, reinforces the protective effect of basic psychological need satisfaction against addictive behaviors and contributes to a sustained reduction in the tendency toward substance use.   گرایش به اعتیاد, نیازهای بنیادین روان‌شناختی, سرمایه‌های روان‌شناختی, دانش آموزان drug addiction potential, basic psychological needs, psychological capital, Students 0 0 http://etiadpajohi.ir/browse.php?a_code=A-10-3853-1&slc_lang=fa&sid=1 Sajjad Asadirahmani سجاد اسدی رحمانی sajjad.asadirahmani@gmail.com 0020090226 100319475328460024366 No Arak University دانشگاه اراک Saeed Moosavipour سعید موسوی پور s-moosavipour@araku.ac.ir 1930057482 100319475328460024367 Yes Arak University دانشگاه اراک