fa شیوع مصرف مواد در دانشجویان دانشگاه های تابع وزارت علوم، تحقیقات و فناوری (سال 1391) تخصصي Special پژوهشي Research <div align="right" style="direction: rtl"> مقدمه: این پژوهش به منظور برآورد میزان شیوع مصرف مواد در بین دانشجویان دانشگاه های تحت پوشش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری انجام شد. روش: در این پ‍‍ژوهش مقطعی ،7330 نفر از دانشجویان دختر و پسر دانشگاههای مادر استان تحت پوشش وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در سال تحصیلی1391-1390، به صورت تصادفی طبقه‎ای به تفکیک جنس و مقطع تحصیلی انتخاب شدند. ابزار پژوهش حاضر، پرسشنامه شیوع مصرف مواد (طارمیان، بوالهری و پیروی، 1386) است که تغییراتی متناسب با اهداف پژوهش در آن اعمال شد. یافته ها: بیشترین میزان مصرف مواد در طول عمر متعلق به مصرف قلیان(7/28 درصد) و پس از آن به ترتیب متعلق به مصرف سیگار (4/20) ، مشروبات الکلی(9/11 درصد) و تریاک (1/3 درصد) است. در بین داروهای مجاز بیشترین میزان مصرف به ترتیب شامل مواد حاوی کدیین(8/19 درصد)، دیازپام (6/3 درصد) ، فلوکستین(9/1 درصد) و ترامادول(2/4 درصد) است. در همه انواع مواد میزان مصرف مواد در دانشجویان پسر بیشتر از دختر است. نتیجه گیری: مصرف مواد سبک ( قلیان، سیگار و مشروبال الکلی) در بین دانشجویان کشور بیشتر از مصرف مواد سنگین (حشیش، تریاک، کراک، ِهرویین و ...) است. همانند الگوهای موجود در اجتماع ، مصرف همه انواع مواد در دانشجویان مذکر بیشتر از دانشجویان مونث است. مصرف داروها و موادی نظیر کدیین ، دیازپام، فلوکستین و ترامادول نیز قابل توجه است. </div> Introduction: This study was aimed to determine the prevalence of drug use among College Students of Ministry of Sceince, Research and Technology in Iran. Method: Seven thousands, three hundred and thirty student in academic year 2011-2012 were selected by random stratified sampling method from thirty Universities In Iran, considering their sex and level of education. We used Drug Use Prevalence Questionnaire (Taremian, Bolhari and peyravi, 2007) which were modified according to objectives of this study. Findings: The most prevalent drug of abuse in life time period was Qalyan (classical pipe), 28.7%, followed by cigarette, 20.4%, and alcohol, 11.9% and Trayak (Opium)( 3.1%). Among the llicit drugs, the most prevalent drug are codeine substances (19.8%), Diazepam(3.6%), Fluxetine(1.9%), and Tramadol (4.2%).Use of different substances was significantly more prevalent in male students. There are five independent (predictor) variables which predict using most of drugs. These includes aggression (100% of drugs), using drugs among close friends (more than 77% of drugs), belief in using drugs among students and positive personal attitudes to drugs(each 69% of drugs) emotion seeking (61% of drugs). These variables are the strongest in predicting use of different drugs. Conclusion: Using soft drugs (Qalyan, cigarette and alcohol) was more prevalent than hard drugs (Hashish, taryak, heroine Kerack) among Iranian students. Similar to drug use pattern in society, use of all drugs were more prevalent in male students. We should pay special attention to use of drugs such as Codeine, Diazepam, Fluxetine and Tramadol. Based on our findings, it is reasonable to emphasize on these prevention plans in counseling offices of universities: 1- Attitudes correction of students and disseminating true facts. 2- Considering stress and anger management programs. 3- Empowering students associations and stressing positive role of peers 4- considering the unique role of families it seems is is so important to empower the relationship of universities and students families. شیوع, اعتیاد, مصرف مواد, دانشجو, وزارت علوم, تحقیقات و فناوری Prevalence, Addiction, Substance use, College student, Risk and Protective Factors, Ministry of Scinence, Research and Technology 9 36 http://etiadpajohi.ir/browse.php?a_code=A-10-466-1&slc_lang=fa&sid=1 Hamid Yaghubi حمید یعقوبی yaghubi@shahed.ac.ir 10031947532846002416 10031947532846002416 Yes Shahed University دانشگاه شاهد Farhad Taremian فرهاد طارمیان taremian@yahoo.com 10031947532846002417 10031947532846002417 No zanjan Medical Sciences University دانشگاه علوم پزشکی زنجان Hamid Peyravi حمید پیروی hpeyravi@ut.ac.ir 10031947532846002418 10031947532846002418 No Tehran University دانشگاه تهران Masoud Zafar مسعود ظفر m_zafar@yahoo.com 10031947532846002419 10031947532846002419 No Shahed University دانشگاه شاهد