fa الگویابی زیستی ـ روانی ـ معنوی در افراد وابسته به مواد و تدوین برنامه مداخله برای ارتقای تاب‌آوری مبتنی بر روایت‌شناسی شناختی و روان‌شناسی مثبت‌نگر عمومى General پژوهشي Research مقدمه: در طول چند دهه گذشته، پژوهش‌ها در خصوص سوء مصرف و وابستگی به مواد، از نگاه صِرف به عوامل خطرآفرین به سوی عوامل حفاظتی تغییر جهت داده است. از سوی دیگر، در طول دو دهه گذشته مفهوم تاب‌آوری در حوزه روان‌شناسی تحولی توجه‌ای روزافزون کسب کرده است. چرخش تمرکز از خطر به تاب‌آوری به واسطه ناکامیِ تأکید بر شناسایی عوامل خطرآفرین ناشی می‌شود. روش: جامعه پژوهش شامل، کلیه معتادین مراجعه کننده به مراکز درمانی شهر تهران بود که از بین آنها نمونه‌ای با روش نمونه‌گیری خوشه‌ای تصادفی انتخاب شد. نمونه در مجموع 319 نفر (مذکر)، شامل دو گروه افراد وابسته به مواد (150 نفر) و غیر وابسته به مواد (169 نفر) بود که از این تعداد پرسشنامه‌های ناقص حذف و در نهایت 126پرسشنامه از معتادان و 108پرسشنامه از افراد سالم مورد تحلیل قرار گرفت. جهت تعیین برازش مدل بر اساس متغیرهای فرض شده در پژوهش، با استفاده از نرم افزار LISREL ابتدا، رابطه متغیرهای بنیادین اولیه با متغیرهای درون‌زاد نهایی بررسی شد. در ادامه، رابطه متغیرهای پایه با متغیرهای واسطه‌ای بررسی شد و در نهایت، رابطه متغیر واسطه‌ای با متغیر درون‌زاد با کنترل متغیر برون‌زاد تعیین شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد مدل پیش‌بینی شده برای تاب‌آوری در برابر مواد برازش لازم را داشت. نتیجه‌گیری: در این تحقیق برنامه‌ای مبتنی بر مدل زیستی روانی معنوی جهت مداخلات آموزشی برای افزایش تاب‌آوری افراد معتاد، تدوین شد. Introduction: Since the past few decades, the concentration of researches on drug abuse and drugs dependency have shift from risk factor to protective factors. In the past two decades, the concept of resiliency was increasingly considered by developmental psychology. The concentration shifted from risk to resiliency originates from disadvantage in emphasizing on identification of risk factors. Method: Target population was all volunteer addicts who referred to clinics in Tehran city. The group selected based on random cluster sampling. In total 319 persons (male) composed of two groups, dependent to drug (150 persons) and independent to drug (169 persons) were participated in research and in general, 108 questionnaires of non-addicts and 126 of addicts were analyzed. In order to determine the fit model based on assumed variables in the research, by utilizing LISREL softwar99e, initially the relation between primary fundamental variables and final endogenous variables were reviewed. In continuation, the - relations between intermediary and endogenous variables were determined. Results: The results showed the fitting of predicted model of resiliency. Conclusion: In this research the program based on bio-psycho-spiritual model for instructional intervention in order to enhance of resiliency of addict people provided. شیوه زندگی, ویژگی‌های سرشت و منش, هوش هیجانی, معنویت و دین‌داری. Life style, Emotional intelligence, Spirituality, Piety 97 114 http://etiadpajohi.ir/browse.php?a_code=A-10-372-127&slc_lang=fa&sid=1 Ezat ollah Kordmirza Nikoozadeh عزت‌ا... کُردمیرزانیکوزاده knikoozadeh@yahoo.com 10031947532846001217 10031947532846001217 Yes Payame Noor University دانشگاه پیام نور Ahmad Borjali احمد برجعلی 10031947532846001218 10031947532846001218 No Allameh Tabatabaii University دانشگاه علامه طباطبایی Hosin Eskandari حسین اسکندری 10031947532846001219 10031947532846001219 No Allameh Tabatabaii University دانشگاه علامه طباطبایی Faramarz Sohrabi فرامرز سهرابی 10031947532846001220 10031947532846001220 No Allameh Tabatabaii University دانشگاه علامه طباطبایی Ali Delavar علی دلاور 10031947532846001221 10031947532846001221 No Allameh Tabatabaii University دانشگاه علامه طباطبایی