fa تحلیل کیفی شکل‌گیری مسیر عود مصرف مواد: واکاوی تجربۀ زیستۀ مردان در دورۀ پرهیز تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><font face="Calibri, sans-serif"><span style="font-size: 17.3333px;"><b>&nbsp;</b></span></font><span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="line-height:90%"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">هدف:</span></span></span></b> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">پژوهش حاضر با هدف واکاوی چگونگی شکل‌گیری مسیر عود مصرف مواد از خلال تجربۀ زیستۀ مردان در دورۀ پرهیز انجام شد. <b>روش:</b> پژوهش حاضر با رویکرد کیفی و روش پدیدارشناسی تفسیری انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبۀ عمیق نیمه‌ساختاریافته با ۱۱ مرد با تجربۀ عود پس از یک دورۀ پرهیز حداقل سه</span></span></span> <span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span b="" nazanin="" style="font-family:">‌ماهه در یک سال گذشته ساکن در شهر تهران گردآوری گردید. نمونه‌گیری به صورت هدفمند با حداکثر تنوع و به روش گلوله‌ برفی انجام شد. تحلیل داده‌ها بر اساس روش شش ‌مرحله‌ای اسمیت و همکاران صورت پذیرفت. <b>یافته‌ها:</b> تحلیل داده‌ها به استخراج چهار مقولۀ اصلی انجامید: 1) بدکارکردی سیستم خودتنظیمی، 2) خلأ حمایت بین‌فردی و شبکۀ رابطه‌ای آسیب‌زا، 3) موانع ساختاری و شکست سیستم‌های حمایتی رسمی، و 4) بحران هویت و فروپاشی پروژۀ بازسازی خود. <b>نتیجه‌گیری:</b> یافته‌ها نشان داد که بازگشت به مصرف زمانی رخ می‌دهد که فرد همزمان با طغیان هیجانات مهارنشدنی، طرد از سوی خانواده و جامعه، بسته بودن درهای اشتغال، و ناتوانی در تعریف هویتی تازه برای خود روبه‌رو می‌شود. این نتایج ضرورت طراحی برنامه‌های حمایتی هماهنگ و چندبعدی را برجسته می‌کند تا مسیر پرهیز از انباشت محرومیت‌ها به مسیری حمایت‌شده تبدیل شود</span></span></span><span dir="LTR" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%">.</span></span><span lang="FA" style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:90%"><span style="font-family:"B Nazanin""></span></span></span></span></span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><font face="Calibri, sans-serif"><span style="font-size: 17.3333px;"><b>&nbsp;</b></span></font><span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="line-height:115%"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Objective</span></span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: </span></span></span><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">The present study aimed to explore the trajectory of relapse through the lived experiences of men during abstinence.</span></span></span> <b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Method:</span></span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> This qualitative study employed an interpretative phenomenological approach. Data were collected via in-depth, semi-structured interviews with 11 men residing in Tehran who had experienced a relapse following at least a three-month period of abstinence within the past year. Participants were selected using purposive maximum variation and snowball sampling techniques. Data analysis was conducted based on the six-step approach proposed by Smith et al.</span></span></span> <b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Results:</span></span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The data analysis yielded four main themes: 1) self-regulatory system dysfunction, 2) lack of interpersonal support and harmful relational networks, 3) structural barriers and the failure of formal support systems, and 4) identity crisis and the collapse of the self-reconstruction process.</span></span></span> <b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Conclusion:</span></span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span style="line-height:115%"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""> The findings indicated that relapse occurs when an individual simultaneously confronts overwhelming, uncontrollable emotions; familial and societal rejection; limited employment opportunities; and an inability to construct a new identity. These results underscore the necessity of designing coordinated, multidimensional support programs to transform the abstinence phase from a period of cumulative deprivation into a well-supported journey.</span></span></span></span></span></span></span></span></div> عود مصرف مواد, دورۀ پرهیز, پدیدارشناسی تفسیری, تجربۀ زیستۀ مردان Abstinence, Interpretative phenomenology, Men's lived experiences, Relapse 237 260 http://etiadpajohi.ir/browse.php?a_code=A-10-2356-2&slc_lang=fa&sid=1 salman zarei سلمان زارعی salman.zarei@gmail.com 4209960136 100319475328460024518 Yes Associate professor, Department of Psychology, Lorestan University, Khorramabad, Iran. دانشیار، گروه روان شناسی، دانشگاه لرستان، خرم آباد، ایران