fa انفعال و پرخاشگری؛ تقابل زنان با اعتیاد همسر: یک تحقیق کیفی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><font color="#000000"><span style="font-size: 16px;"><b>&nbsp;</b></span></font><span style="font-size:12pt"><span style="direction:rtl"><span style="unicode-bidi:embed"><span new="" roman="" style="font-family:" times=""><b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">هدف:</span></b><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> این پژوهش با هدف بررسی دیدگاه زنان دارای همسر وابسته به مواد در مورد واکنش‌های مقابله‌ای آنان که بر عود اعتیاد همسر موثر بوده است، انجام شد. <b>روش</b>: این مطالعه با رویکرد کیفی و به روش تحلیل محتوا در سال 1404 در شهرستان تنکابن انجام شد. نمونه‌گیری به ‌صورت هدفمند و با رعایت اصل تنوع تجربی انجام شد. داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته عمیق با ۱۵ زن دارای همسر مبتلا به اختلالات مصرف مواد جمع‌آوری گردید</span>.<span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:"> نمونه‌گیری تا رسیدن به اشباع داده‌ها ادامه یافت. داده‌ها به روش تحلیل محتوای کیفی و با بهره‌گیری از روش پنج ‌مرحله‌ای گریشِم و لانگمن تحلیل گردید. به‌ منظور افزایش اعتبار داده‌ها، معیارهای لینکلن و گوبا<b> </b>نیز مورد توجه قرار گرفت. <b>یافته ‌ها</b>: تحلیل داده‌ها منجر به استخراج دو مضمون اصلی انفعال محافظت‌گرانه (شامل سه زیر مضمون پنهانکاری به‌ عنوان راهبرد حفظ ظاهر اجتماعی، انفعال ناشی از ترس و برون‌سپاری مسئولیت و کاهش احساس عاملیت) و خشمهای درماندگی (شامل دو زیر مضمون انفجار هیجانی ناشی از استیصال و درماندگی و خشم انباشته و پرخاشگری واکنشی) شد. <b>نتیجه‌ گیری</b>: یافته‌های این پژوهش نشان داد که زنان در مواجهه با اعتیاد همسر تحت تاثیر فشارهای روانی و احساسی اغلب دو الگوی رفتاری متضاد اما در عمل ناکارآمد را اتخاذ می‌کنند: انفعالِ روانی</span><span arial="" lang="FA" style="font-family:">&ndash;</span><span b="" lang="FA" nazanin="" style="font-family:">اجتماعی و رفتارهای پرخاشگرانه‌ی ناشی از استیصال. هر دو الگو نه‌تنها از اثربخشی لازم برای کنترل اعتیاد و پیشگیری از عود برخوردار نیستند، بلکه در تداوم چرخه‌ی اعتیاد و تعمیق روابط آسیب‌دیده نقش دارند. بنابراین، درک عمیق‌تر از تجارب روان&shy;شناختی زنان، طراحی خدمات تخصصی برای آن‌ها، و مشارکت فعال آن‌ها در مسیر درمان همسر از الزامات اساسی برای کاهش نرخ عود در خانواده‌های درگیر با اعتیاد است.</span></span></span></span></span></div> <div style="text-align: justify;"><span style="font-size:11pt"><span style="text-justify:inter-ideograph"><span style="line-height:normal"><span style="unicode-bidi:embed"><span style="font-family:Calibri,sans-serif"><b><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">Objective</span></span></b><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">: </span></span><span style="font-size:12.0pt"><span new="" roman="" style="font-family:" times="">This study aimed to investigate the perspectives of women with substance-dependent spouses regarding their coping responses that have influenced spousal addiction relapse. <b>Method:</b> This study was conducted using a qualitative approach and content analysis method in 2025 in Tonekabon. Sampling was performed purposively while observing the principle of experimental diversity. Data were collected through deep semi-structured interviews with 15 women who had spouses with substance use disorders. Sampling continued until data saturation was reached. Data were analyzed using qualitative content analysis and the five-step method of Graneheim and Lundman. To enhance data credibility, Lincoln and Guba&#39;s criteria were also considered. <b>Results:</b> Data analysis led to the extraction of two main themes: protective passivity (comprising three subthemes: concealment as a strategy for maintaining social appearance, passivity due to fear and outsourcing of responsibility, and reduced sense of agency) and helplessness-induced angers (comprising two subthemes: emotional outbursts resulting from desperation, helplessness and accumulated anger and reactive aggression). <b>Conclusion:</b> The findings of this study indicated that women facing spousal addiction, under the influence of psychological and emotional pressures, frequently adopt two contrasting yet practically ineffective behavioral patterns: psychosocial passivity and desperation-driven aggressive behaviors. Neither pattern possesses the necessary efficacy to control addiction and prevent relapse; instead, both play a role in perpetuating the addiction cycle and deepening damaged relationships. Therefore, a deeper understanding of women&#39;s psychological experiences, designing specialized services for them, and their active participation in the spouse&#39;s treatment journey are fundamental requirements for reducing relapse rates in families affected by addiction.</span></span></span></span></span></span></span></div> عود اعتیاد, تحلیل محتوای کیفی, شیوه‌های مقابله‌ای, خشم, انفعال Anger, Coping strategies, Passivity, Qualitative content analysis, Relapse 213 236 http://etiadpajohi.ir/browse.php?a_code=A-10-3662-1&slc_lang=fa&sid=1 Seyyed Ali Edalat سید علی عدالت a.edalat@iau.ir 2279368811 100319475328460024515 No Department of Psychology, To.C., Islamic Azad University, Tonekabon, Iran. گروه روان شناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران. Mohamadreza Zarbakhshbahri محمدرضا زربخش بحری M.zarbakhsh@iau.ir 2218682745 100319475328460024516 Yes Department of Psychology, To.C., Islamic Azad University, Tonekabon, Iran گروه روان شناسی، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران Flora Rahimaghaee فلورا رحیم آقایی frahimaghaee@iau.ir 0055008747 100319475328460024517 No Department of Nursing, To.C., Islamic Azad University, Tonekabon, Iran. گروه پرستاری، واحد تنکابن، دانشگاه آزاد اسلامی، تنکابن، ایران