fa علل و عوامل تاثیرگذار در وسوسه بدون لغزش در افراد تحت درمان نگهدارنده با متادون تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><strong>هدف:</strong> پژوهش حاضر با هدف شناسایی علل و عوامل تاثیرگذار در وسوسه بدون لغزش در افراد وابسته به مصرف متادون انجام شد. <strong>روش:</strong> این یک پژوهش کیفی با استفاده از رویکرد داده بنیاد بود. در این مطالعه، جامعه ی پژوهش شامل همه افراد با سابقه مصرف مواد مخدر به مدت حداقل 3 سال مراجعه کننده به کلینیک ترک اعتیاد نیکو سلامت شهرستان قروه در سال 1403 بود. این افراد در دوره پرهیز با متادون درمانی به مدت حداقل 6 ماه بودند و در این مدت هیچ مصرفی غیر از متادون نداشتند و طبق گزارش شخصی آنها در طول هفته حداقل یکبار تجربه وسوسه بدون لغزش را داشتند.از بین این جامعه، انتخاب نمونه به روش نمونه گیری هدفمند از نوع نظری بود. حجم نمونه با 16 نفر به اشباع رسید و مصاحبه نیمه ساختاریافته جهت گردآوری داده ها انجام شد. <strong>یافته ها:</strong> عوامل تاثیرگذار در وسوسه بدون لغزش شامل عوامل زمینه ساز (شامل عوامل جسمی و روانی و عوامل بینفردی)، عوامل آشکارساز (شامل عوامل خانوادگی)، عوامل تداوم بخش (شامل عوامل اجتماعی، فرهنگی و محیطی) و عوامل تثبیت کننده (شامل عوامل مربوط به درمان و سبکهای زندگی) بودند. <strong>نتیجه گیری</strong>: می توان نتیجه گرفت که وسوسه یک امر طبیعی میباشد اما لغزش غیر طبیعی و مسیر درمان و بهبودی را سخت میکند. در نتیجه، میتوان با شناسایی عوامل تاثیرگذار هم در وسوسه بدون لغزش و هم وسوسه با لغزش اقدامات پیشگیرانه را تنظیم و تدوین نمود و زمینه درمان موفق و بهبودی و پیشگیری از عود را ایجاد نمود.</div> <div style="text-align: justify;">Objective: The present study was conducted to identify the causes and influential factors contributing to craving without relapse among individuals undergoing methadone maintenance treatment (MMT). Method: This was a qualitative study utilizing a grounded theory approach. The study population consisted of all individuals with a minimum three-year history of substance use who referred to the Nikoo-Salamat addiction treatment clinic in Qorveh county in 2024. Participants were required to have been in a period of abstinence through methadone therapy for at least six months, with no substance use other than methadone during this period. According to self-reports, these individuals experienced craving without relapse at least once a week. Sampling was conducted using a purposive theoretical sampling method. Data saturation was achieved with a sample size of 16 participants, and data were collected through semi-structured interviews. Results: The factors influencing craving without lapse were identified as predisposing factors (comprising physical, psychological, and interpersonal elements), precipitating factors (involving family factors), perpetuating factors (encompassing social, cultural, and environmental influences), and stabilizing factors (consisting of treatment-related variables and lifestyle patterns). Conclusion: The findings suggest that while craving is a natural phenomenon in the recovery process, a lapse is an aberrant event that complicates the path to healing. By identifying the factors contributing to both craving without lapse and craving with lapse, effective preventive measures can be formulated to facilitate successful treatment, long-term recovery, and relapse prevention.</div> وسوسه, متادون, مصرف مواد مخدر, اعتیاد, لغزش Craving, Methadone, Substance use, Addiction, Lapse 129 148 http://etiadpajohi.ir/browse.php?a_code=A-10-623-13&slc_lang=fa&sid=1 Mohammad Khaledian محمد خالدیان mohamad_khaledian22@yahoo.com 100319475328460023817 100319475328460023817 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Payam-e-Noor University, Tehran, Iran استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران. Banafsheh Hassanvand بنفشه حسنوند banafshehasanvand@pnu.ac.ir 100319475328460023818 100319475328460023818 No Assistant Professor, Department of Psychology, Payam-e-Noor University, Tehran, Iran. استادیار، گروه روانشناسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران