en مقایسه اثربخشی درمان تحریک الکتریکی مغز با جریان مستقیم و برنامه فعال‌سازی رفتار بر ولع مصرف مواد و نشانگان دردهای جسمانی در افراد وابسته به مواد افیونی تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;"><a name="OLE_LINK165"></a><a name="OLE_LINK166"><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">هدف</span></span></strong></a> : <span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">هدف از پژوهش حاضر مقایسه اثربخشی درمان تحریک الکتریکی مغز با جریان مستقیم</span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;"> و </span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">برنامه فعال‌سازی رفتار بر ولع مصرف مواد و نشانگان دردهای جسمانی در افراد وابسته به مواد افیونی بود. <strong>روش</strong></span></span><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">:</span></span></strong> <span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">پژوهش حاضر نیمه‌</span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">‌</span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">آزمایشی از نوع پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش شامل همه افراد وابسته به مواد مراجعه‌کننده به کلینیک‌های ترک اعتیاد شهرستان اهواز در سال 1398 بود (60 نفر) </span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">که </span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">از میان آن &shy;ها 45 نفر به روش نمونه‌گیری در دسترس انتخاب </span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">و </span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">به‌ صورت تصادفی در دو گروه آزمایش (هر کدام 15 نفر) و گروه کنترل (15 نفر) جای گرفتند. برای گردآوری داده‌ها از پرسش&shy; &nbsp;نامه وسوسه مصرف مواد پس از ترک </span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">و چک‌لیست ویرایش شده نشانگان جسمانی </span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">استفاده شد. تحلیل داده‌ها</span></span> <span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">با استفاده از تحلیل کوواریانس انجام شد. <strong>یافته</strong></span></span><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">‌</span></span></strong><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">ها:</span></span></strong> <span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">نتایج نشان داد که هر دو درمان تحریک الکتریکی مغز با جریان مستقیم</span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;"> و </span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">درمان فعال‌سازی رفتار </span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">به طور معناداری </span></span><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">باعث کاهش ولع مصرف مواد شدند، اما بر روی نشانگان دردهای جسمانی تاثیر معناداری نداشتند. به ‌علاوه، بین میزان اثر دو درمان تحریک الکتریکی مغز با جریان مستقیم</span></span> <span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">و برنامه فعال‌سازی رفتار بر ولع مصرف مواد و نشانگان دردهای جسمانی تفاوت معناداری مشاهده نشد. </span></span><strong><span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">نتیجه‌گیری:</span></span></strong> <span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">این دو درمان بر روی کاهش ولع موثرند. اگرچه این درمان&shy; ها به شیوه‌های متفاوتی اعمال می‌گردند، ولی مکانیسم گواه و اثرگذاری آنان مبتنی بر جایگزینی و جبران است.</span></span> <span style="font-family:B Zar;"><span style="font-size:11.5pt;">بنابراین، پیشنهاد می‌شود در پژوهش‌های آینده از یک گروه آزمایش و در دو مقطع زمانی مختلف استفاده و هر دو تکنیک مذکور روی یک گروه آزمایش ثابت انجام و نتایج آن با هم مقایسه شود.</span></span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Objective:</strong> This study aimed to compare the effectiveness of transcranial direct current stimulation&nbsp;(tDCS) and behavioral activation program on craving and physical pain symptoms in opioid-dependent people. <strong>Method:</strong> The present study was quasi-experimental with pretest-posttest design with a control group. The statistical population of this study included all drug-dependent people referred to addiction treatment clinics in Ahvaz in 2019 (60 people) from which 45 people were selected by convenience sampling method and randomly placed into two experimental groups (each 15 people) and the control group (n=15). To collect the data, the post-detoxification craving and temptation scale and the physical symptom checklist-90-revised were used. Data analysis was performed using analysis of covariance. <strong>Results:</strong> The results showed that both treatments of tDCS and behavior activation treatment significantly reduced craving, but had no significant effect on physical pain symptoms. In addition, there was no significant difference between the effects of the two treatments on craving and physical pain symptoms. <strong>Conclusion:</strong> These two treatments are effective in reducing craving. Although these treatments are applied in different ways, the mechanism of their evidence and effectiveness is based on replacement and compensation. Therefore, it is suggested that in future research, an experimental group be used in two different time periods and both techniques be performed on a fixed experimental group and the results be compared.<span dir="RTL"></span></div> درمان تحریک الکتریکی مغز با جریان مستقیم, برنامه فعال‌سازی رفتار, ولع مصرف مواد, نشانگان دردهای جسمانی Transcranial direct current stimulation, Behavior activation program, Craving, Physical pain symptoms 277 298 http://etiadpajohi.ir/browse.php?a_code=A-10-2635-1&slc_lang=en&sid=1 Zahra Abbasi Dashtaki زهرا عباسی دشتکی Zahra.abbasi2860@gmail.com 100319475328460014682 100319475328460014682 No M.A. Student in Clinical Psychology, Department of Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran کارشناس ارشد روان‌شناسی بالینی، گروه روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Sayed Ali Marashi سید علی مرعشی sayedalimarashi@scu.ac.ir 100319475328460014683 100319475328460014683 Yes Assistant Professor, Department of Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran استادیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران Najmeh Hamid نجمه حمید n.hamid@scu.ac.ir 100319475328460014684 100319475328460014684 No Associate Professor, Department of Psychology, Shahid Chamran University of Ahvaz, Ahvaz, Iran دانشیار، گروه روان‌شناسی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران