fa ارزیابی و تحلیل فضایی جرائم مرتبط با مواد مخدر در استان‌های ایران تخصصي Special كاربردي Applicable <div style="text-align: justify;"><span style="font-family:tahoma;"><strong>هدف: </strong>هدف پژوهش ارزیابی و تحلیل فضایی جرائم مرتبط با مواد مخدر در استان‌های ایران بود.<strong> روش: </strong>جامعه آماری پژوهش 31 استان کشور براساس داده‌های سال 1394 می&nbsp; باشد. مدل به کاربرده شده جهت تحلیل داده‌ها، پرومته، آماره موران جهانی و بیضی انحراف معیار بود.<strong> یافته ها: </strong>استان ایلام و تهران با کسب امتیاز 736/0 و 803/0- از نظر جرائم مرتبط با مواد مخدر در بهترین و بدترین شرایط قرار دارند. تحلیل فضایی مدل موران جهانی نشان می دهد که شاخص‌های قاچاقچیان و عوامل توزیع کننده، معتاد و مصرف کننده، شیشه، کوکائین، آمپول و قرص های روان گردان و مواد پیش ساز دارای الگو توزیع تصادفی و شاخص‌های سایر مواد، گراس، حشیش، تریاک و شیره تریاک، مرفین، هروئین و اتباع بیگانه دارای الگو توزیع خوشه ای هستند. همچنین نتایج حاصل از آزمون بیضی انحراف معیار نشان از جهت توزیع جنوب شرقی&ndash; شمال غربی دارد.<strong> نتیجه گیری: </strong>ارزیابی و تحلیل فضایی جرائم مرتبط با مواد مخدر حاکی از این واقعیت می باشد که استان‌های مرزی و تهران به عنوان پایتخت کشور بیشتر در معرض جرائم مواد مخدر قرار دارند.</span></div> <div style="text-align: justify;"><strong>Objective:</strong> The aim of this study was to evaluate the spatial analysis of drug-related crimes in Iran&#39;s provinces. <strong>Method:</strong> The statistical population of this study consisted of 31 provinces of the country based on the data of 2015. The model used for datat analysis included Prometheus, Global Moran statistics, and Oval standard deviation. <strong>Results:</strong> The provinces of Ilam and Tehran with Phi values of 0.736 and &ndash; 0.803 were placed in the best and worst ranks for drug-related offenses, respectively. The spatial analysis of the global Moran model shows that drug traffickers and distributors, addicts and consumers od crystal, cocaine, ampoules, psychedelic pills, and precursors are the indexes that contain randomized distribution model; and the indicators of other substances, grasses, hashish, opium and sap, morphine, heroin, and foreign substances have a cluster distribution pattern. In addition, the results of the oval test indicated a standard deviation from the distribution direction of southeast to northwest. <strong>Conclusion:</strong> The assessment and spatial analysis of drug-related crimes showed that border provinces and Tehran as the capital of the country are exposed to drug-related crimes more than other provinces<br> &nbsp;</div> ارزیابی, تحلیل فضایی, جرم, مواد مخدر, ایران evaluation, spatial analysis, crime, drugs, Iran 11 30 http://etiadpajohi.ir/browse.php?a_code=A-10-1661-1&slc_lang=fa&sid=1 H Nazmfar حسین نظم فر nazmfar@uma.ac.ir 10031947532846009635 10031947532846009635 No University of Mohaghegh Ardabil دانشگاه محقق اردبیلی A Eshghei علی عشقی چهاربرج aeshghei@gmail.com 10031947532846009636 10031947532846009636 Yes University of Mohaghegh Ardabil دانشگاه محقق اردبیلی S alavi سعیده علوی alavi.saide.1370@gmail.com 10031947532846009637 10031947532846009637 No University of Mohaghegh Ardabil دانشگاه محقق اردبیلی