fa بررسی دو دهه تحقیقات شیوع‌شناسی‌ مصرف مواد در بین دانشجویان دانشگاه‌های ایران عمومى General پژوهشي Research هدف: هدف اصلی این تحقیق، جمع‌آوری و بررسی تحقیقات شیوع‌شناسی در زمینه مصرف و سوء‌مصرف مواد مخدر و داروهای روانگردان در بین دانشجویان دانشگاه‌های سراسر کشور بود که به صورت پراکنده از سال 1374 تا سال 1392 در کشور به مرحله اجرا در آمده و در مورد آنها جمع‌بندی علمی انجام نگرفته است. روش: روش پژوهش کتابخانه‌ای بوده و برای انجام آن 37 تحقیق شیوع‌شناسی اعتیاد در بین دانشجویان ایرانی جمع‌آوری و مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. یافته‌ها: نتایج بررسیهای انجام شده، نشان داد که بسیاری از مطالعات با اشکالات روش شناسی مواجه بودند. نتیجه‌گیری: یافته‌های حاصل از پژوهش‌های شیوع‌شناسی اعتیاد در ایران نشان می‏دهد که با توجه به جایگاه نخبگان در دانشگاه‌ها، توجه کافی نسبت به تحقیقات شیوع‏شناسی مصرف و سوء‌مصرف مواد در جمعیت دانشجویان و نیز مداخلات راهبردی مؤثر صورت نپذیرفته است. با وجود این، می‌توان دریافت که آمار اعتیاد طی حدود 2 دهه اخیر در برخی مواد با شیب تقریبا ثابتی پیش رفته است؛ تا حدی که در یک نگاه کلی به آمار و ارقام ارایه شده در شیوع‌شناسی‌های مختلف، می‏توان به این نتیجه رسید که پس از سیگار و قلیان، بیشترین ماده مصرفی در بین دانشجویان الکل است و پس از آن به ترتیب تریاک، حشیش، هرویین و سایر مواد در رتبه‌های بعدی قرار دارند. Objective: the main purpose of this research was to collect and survey the prevalence studies of drug misuse and psychotropic drugs that have been done sporadically among university students from 1374 to 1392. Up to now, no survey of data has been done on these researches. Method: library has been the method of this research and 37 researches were analyzed. Findings: methodologically, the results show that many prevalence studies are with major faults. Conclusion: the studies show that less attention has been given to prevalence studies of drug addiction and useful interventions in university students. However, the rate of addiction during 2 decades has been stable cigar, hookah take the first and second places and alcohol, opium, hashish and heroine come respectively. شیوع‌شناسی, اعتیاد, آمار, دانشجویان, دانشگاه‌های ایران prevalence, addiction, statistics, students, Iran universitdies 9 36 http://etiadpajohi.ir/browse.php?a_code=A-10-252-1&slc_lang=fa&sid=1 H. Sarrami حمید صرامی Hamid.sarrami@yahoo.com 10031947532846002397 10031947532846002397 Yes M. Ghorbami مجید قربانی 10031947532846002398 10031947532846002398 No M. Taghavi منصور تقوی 10031947532846002399 10031947532846002399 No