دوره 19، شماره 78 - ( 12-1404 )
جلد 19 شماره 78 صفحات 222-189 |
برگشت به فهرست نسخه ها
دانشیار، گروه جامعه شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
چکیده: (888 مشاهده)
هدف: پژوهش حاضر به شناسایی نقاط ضعف و نقاط قوت استراتژیهای سازمانی و شیوههای درمانی انجمن معتادان گمنام پرداخت. روش: پژوهش حاضر کیفی مبتنی بر روش زمینهای بود. جامعه پژوهش شامل صاحبنظران و اعضای انجمن با تعداد سالهای پاکی بالا بود. بر اساس نمونهگیری هدفمند از نوع نظری و با استفاده از روش مصاحبه عمیق نیمهساختاریافته تا حد اشباع دادهها و اشباع نظری، 18 نفر انتخاب شدند. بنابراین، با استفاده از کدگذاریهای پیشنهادی استراوس و کربین، تحلیل دادهها بر اساس مدل سوآت انجام شد. یافتهها: تحقق اهداف انجمن در گرو حفظ تعادل نقاط قوت، ضعف، فرصتها و تهدیدها است. علیرغم تاکید بر برابری و دموکراسی مشورتی، قهرمانپروری ایدئولوژیک شخصمحور بقای سازمانی را تهدید میکند. در مقابل، کمیتهمحوری و تلاش برای بازتولید نظم گروهی بر اساس فهم مشترک کنشگران کارکرد مناسبی برای انجمن دارد. به علاوه، شکلگیری تعلق خاطر افراطی به انجمن، اگرچه موجب انسجام درونی شده، نوعی تعصب که مانع از اعمال تغییرات منطبق با مقتضیات زمان در انجمن میشود را نسبت به اساسنامه ایجاد کرده است. همچنین، بروز گزینشگریهای سلیقهای انجمن را به سمت فرقهای شدن سوق داده که پیامد آن ظهور دو نگرش تقابلجویانه است: انحصارگرایی در تخصصِ درمان اعتیاد و طرد سایر روشهای درمانی. نتیجهگیری: انجمن معتادان گمنام با بهرهگیری از معنادرمانی، بدنبال تغییر نگرش فرد و بازاجتماعی کردن او از طریق ایجاد بینشی جدید نسبت به خود است. این ساختار در کنار استفاده از روشهای پرهیزمدار و گروهدرمانی، موفقیت چشمگیری داشته است. هرچند با چالشهایی نظیر طرد سایر رویکردهای درمانی و نقد جایگزینی وابستگی از مواد مخدر به وابستگی به انجمن روبروست، اما همچنان بستری فرصتساز برای بهبود اعضا فراهم میکند.
واژههای کلیدی: ساختار سازمانی، استراتژیهای سازمانی، مکانیسمهای بازتوانی، شیوههای درمانی، مدل سوآت
| بازنشر اطلاعات | |
 |
این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است. |